Aller au contenu principal

Intégrales curvilignes

IC1​

I(f)=∫ABf(M) ds→f(M)=1x−yI(f) = \displaystyle\int_{AB} f(M)\,ds \to f(M) = \frac{1}{x - y}, et Γ:y=x2−2\Gamma : y = \dfrac{x}{2} - 2 sur {A(0,−2)B(4,0)\begin{cases} A(0, -2) \\ B(4, 0) \end{cases}

  • ds=dx2+dy2=1+(dydx)2dxds = \sqrt{dx^2 + dy^2} = \sqrt{1 + \left(\dfrac{dy}{dx}\right)^2}dx ; dydx=12⇒ds=1+(12)2dx=52dx\dfrac{dy}{dx} = \dfrac{1}{2} \Rightarrow ds = \sqrt{1 + \left(\dfrac{1}{2}\right)^2}dx = \dfrac{\sqrt{5}}{2}dx.

  • f(M)=1x−y=1x−(x/2−2)=1x/2+2=2x+4f(M) = \dfrac{1}{x - y} = \dfrac{1}{x - (x/2 - 2)} = \dfrac{1}{x/2 + 2} = \dfrac{2}{x + 4}.

  • Intégrale :

    I(f)=∫xA=0xB=42x+452dx=5∫041x+4dx=5[ln⁡(x+4)]04=5(ln⁡8−ln⁡4)=5ln⁡2I(f) = \int_{x_A = 0}^{x_B = 4} \frac{2}{x + 4}\frac{\sqrt{5}}{2}dx = \sqrt{5}\int_0^4 \frac{1}{x + 4}dx = \sqrt{5}[\ln(x + 4)]_0^4 = \sqrt{5}(\ln 8 - \ln 4) = \sqrt{5}\ln 2

IC2​

  1. a) Élément de longueur :

    ds=1+(dydx)2dx→dydx=2x4−12x=x2−12xds = \sqrt{1 + \left(\frac{dy}{dx}\right)^2}dx \quad \to \quad \frac{dy}{dx} = \frac{2x}{4} - \frac{1}{2x} = \frac{x^2 - 1}{2x}
    ⇒1+(dydx)2=1+(x2−12x)2=4x2+x4−2x2+1(2x)2=x4+2x2+1(2x)2=(x2+1)2(2x)2\Rightarrow 1 + \left(\frac{dy}{dx}\right)^2 = 1 + \left(\frac{x^2 - 1}{2x}\right)^2 = \frac{4x^2 + x^4 - 2x^2 + 1}{(2x)^2} = \frac{x^4 + 2x^2 + 1}{(2x)^2} = \frac{(x^2 + 1)^2}{(2x)^2}
    ⇒ds=x2+12xdx=(x2+12x)dx=12(x+1x)dx\Rightarrow ds = \frac{x^2 + 1}{2x}dx = \left(\frac{x}{2} + \frac{1}{2x}\right)dx = \frac{1}{2}\left(x + \frac{1}{x}\right)dx

    b) Longueur :

    l=∫xA=1xB=eds=∫1e12(x+1x)dx=12[x22+ln⁡x]1e=12(e22+1−12)=14(e2+1)≈2,1 ml = \int_{x_A = 1}^{x_B = e} ds = \int_1^e \frac{1}{2}\left(x + \frac{1}{x}\right)dx = \frac{1}{2}\left[\frac{x^2}{2} + \ln x\right]_1^e = \frac{1}{2}\left(\frac{e^2}{2} + 1 - \frac{1}{2}\right) = \frac{1}{4}(e^2 + 1) \approx 2{,}1\ m
  2. Circulation :

    IC=∫1eΦ(x,y) ds=∫1ex(x2+12x)dx=∫1e(x22+12)dx=[x36+x2]1e=e36+e2−16−12≈4,04I_C = \int_1^e \Phi(x, y)\,ds = \int_1^e x\left(\frac{x}{2} + \frac{1}{2x}\right)dx = \int_1^e \left(\frac{x^2}{2} + \frac{1}{2}\right)dx = \left[\frac{x^3}{6} + \frac{x}{2}\right]_1^e = \frac{e^3}{6} + \frac{e}{2} - \frac{1}{6} - \frac{1}{2} \approx 4{,}04

IC3​

y(x)=x(x3−1)=x1/2(x3−1)=x3/23−x1/2→Φ(x,y)=xy=x(x3/23−x1/2)=x5/23−x3/2y(x) = \sqrt{x}\left(\frac{x}{3} - 1\right) = x^{1/2}\left(\frac{x}{3} - 1\right) = \frac{x^{3/2}}{3} - x^{1/2} \quad \to \quad \Phi(x, y) = xy = x\left(\frac{x^{3/2}}{3} - x^{1/2}\right) = \frac{x^{5/2}}{3} - x^{3/2}
  1. Longueur :

    ds=1+(dydx)2dx→dydx=32x1/23−12x−1/2=x2−12xds = \sqrt{1 + \left(\frac{dy}{dx}\right)^2}dx \quad \to \quad \frac{dy}{dx} = \frac{3}{2}\frac{x^{1/2}}{3} - \frac{1}{2}x^{-1/2} = \frac{\sqrt{x}}{2} - \frac{1}{2\sqrt{x}}
    ⇒1+(dydx)2=1+(x2−12x)2=1+x4−2x212x+14x=x4+12+14x=(x2+12x)2\Rightarrow 1 + \left(\frac{dy}{dx}\right)^2 = 1 + \left(\frac{\sqrt{x}}{2} - \frac{1}{2\sqrt{x}}\right)^2 = 1 + \frac{x}{4} - 2\frac{\sqrt{x}}{2}\frac{1}{2\sqrt{x}} + \frac{1}{4x} = \frac{x}{4} + \frac{1}{2} + \frac{1}{4x} = \left(\frac{\sqrt{x}}{2} + \frac{1}{2\sqrt{x}}\right)^2
    ⇒ds=(x2+12x)dx=(x1/22+x−1/22)dx\Rightarrow ds = \left(\frac{\sqrt{x}}{2} + \frac{1}{2\sqrt{x}}\right)dx = \left(\frac{x^{1/2}}{2} + \frac{x^{-1/2}}{2}\right)dx
    l=∫xA=0xB=3ds=∫03(x1/22+x−1/22)dx=[23x3/22+2x1/22]03=33/23+31/2=2×31/2=23l = \int_{x_A = 0}^{x_B = 3} ds = \int_0^3 \left(\frac{x^{1/2}}{2} + \frac{x^{-1/2}}{2}\right)dx = \left[\frac{2}{3}\frac{x^{3/2}}{2} + 2\frac{x^{1/2}}{2}\right]_0^3 = \frac{3^{3/2}}{3} + 3^{1/2} = 2 \times 3^{1/2} = 2\sqrt{3}
  2. Circulation :

    IC=∫03Φ(x,y) ds=∫03(x5/23−x3/2)(x1/22+x−1/22)dx=∫03(x36+x26−x22−x2)dx=∫03(x36−x23−x2)dxI_C = \int_0^3 \Phi(x, y)\,ds = \int_0^3 \left(\frac{x^{5/2}}{3} - x^{3/2}\right)\left(\frac{x^{1/2}}{2} + \frac{x^{-1/2}}{2}\right)dx = \int_0^3 \left(\frac{x^3}{6} + \frac{x^2}{6} - \frac{x^2}{2} - \frac{x}{2}\right)dx = \int_0^3 \left(\frac{x^3}{6} - \frac{x^2}{3} - \frac{x}{2}\right)dx
    IC=[x424−x39−x24]03=(8124−279−94)=81−72−5424=−4524=−158I_C = \left[\frac{x^4}{24} - \frac{x^3}{9} - \frac{x^2}{4}\right]_0^3 = \left(\frac{81}{24} - \frac{27}{9} - \frac{9}{4}\right) = \frac{81 - 72 - 54}{24} = -\frac{45}{24} = -\frac{15}{8}

IC4​

  • {x=acos⁡ty=asin⁡tz=ht\begin{cases} x = a\cos t \\ y = a\sin t \\ z = ht \end{cases}, t∈[0,2π]t \in [0, 2\pi] ⇒{dx/dt=−asin⁡tdy/dt=acos⁡tdz/dt=h\Rightarrow \begin{cases} dx/dt = -a\sin t \\ dy/dt = a\cos t \\ dz/dt = h \end{cases}
  • ds=(dxdt)2+(dydt)2+(dzdt)2dt=a2sin⁡2t+a2cos⁡2t+h2dt=a2+h2dtds = \sqrt{\left(\dfrac{dx}{dt}\right)^2 + \left(\dfrac{dy}{dt}\right)^2 + \left(\dfrac{dz}{dt}\right)^2}dt = \sqrt{a^2\sin^2 t + a^2\cos^2 t + h^2}dt = \sqrt{a^2 + h^2}dt
  • L=∫02πds=∫02πa2+h2dt=a2+h2∫02πdt=2πa2+h2L = \displaystyle\int_0^{2\pi} ds = \int_0^{2\pi} \sqrt{a^2 + h^2}dt = \sqrt{a^2 + h^2}\int_0^{2\pi} dt = 2\pi\sqrt{a^2 + h^2}

IC6​

  • ρ=ae−φ\rho = ae^{-\varphi}, φ∈[0,2π]\varphi \in [0, 2\pi].

  • ds=(dρ)2+(ρ dφ)2=(dρdφ)2+ρ2 dφ=(−ae−φ)2+(ae−φ)2 dφ=2a2(e−φ)2 dφds = \sqrt{(d\rho)^2 + (\rho\,d\varphi)^2} = \sqrt{\left(\dfrac{d\rho}{d\varphi}\right)^2 + \rho^2}\,d\varphi = \sqrt{(-ae^{-\varphi})^2 + (ae^{-\varphi})^2}\,d\varphi = \sqrt{2a^2(e^{-\varphi})^2}\,d\varphi, soit ds=2ae−φdφds = \sqrt{2}ae^{-\varphi}d\varphi.

  • Longueur :

    L=∫02πds=∫02π2ae−φdφ=a2[−e−φ]02π=a2(−e−2π−(−e−0))=a2(1−e−2π)L = \int_0^{2\pi} ds = \int_0^{2\pi} \sqrt{2}ae^{-\varphi}d\varphi = a\sqrt{2}[-e^{-\varphi}]_0^{2\pi} = a\sqrt{2}(-e^{-2\pi} - (-e^{-0})) = a\sqrt{2}(1 - e^{-2\pi})
    lim⁡φ→+∞L=a2(1−e−∞)=a2\lim_{\varphi \to +\infty} L = a\sqrt{2}(1 - e^{-\infty}) = a\sqrt{2}

IC9​

  1. Γ{ρ=Rφ∈[0,2π]→{x=Rcos⁡φy=Rsin⁡φ\Gamma \begin{cases} \rho = R \\ \varphi \in [0, 2\pi] \end{cases} \to \begin{cases} x = R\cos\varphi \\ y = R\sin\varphi \end{cases}, RR constante.

    • λ(x,y)=C\lambda(x, y) = C, CC constante : Q=∮ΓC dl=C∮Γdl=2πRCQ = \displaystyle\oint_\Gamma C\,dl = C\oint_\Gamma dl = 2\pi RC, car ∮Γdl\displaystyle\oint_\Gamma dl = périmètre du cercle.

    • λ(x,y)=Cx2x2+y2\lambda(x, y) = \dfrac{Cx^2}{x^2 + y^2} →\to coordonnées polaires ⇒λ(R,φ)=CR2cos⁡2φR2cos⁡2φ+R2sin⁡2φ=Ccos⁡2φ\Rightarrow \lambda(R, \varphi) = \dfrac{CR^2\cos^2\varphi}{R^2\cos^2\varphi + R^2\sin^2\varphi} = C\cos^2\varphi ; dl=(dρ)2+(ρ dφ)2=(dR)2+(R dφ)2=R dφdl = \sqrt{(d\rho)^2 + (\rho\,d\varphi)^2} = \sqrt{(dR)^2 + (R\,d\varphi)^2} = R\,d\varphi.

      Q=∮02πCcos⁡2(φ)R dφ=RC∮02π1+cos⁡(2φ)2dφ=RC2[φ+sin⁡(2φ)]02π=πRCQ = \oint_0^{2\pi} C\cos^2(\varphi)R\,d\varphi = RC\oint_0^{2\pi} \frac{1 + \cos(2\varphi)}{2}d\varphi = \frac{RC}{2}[\varphi + \sin(2\varphi)]_0^{2\pi} = \pi RC
  2. Σ{ρ∈[0,R]φ∈[0,2π]→{x=ρcos⁡φy=ρsin⁡φ\Sigma \begin{cases} \rho \in [0, R] \\ \varphi \in [0, 2\pi] \end{cases} \to \begin{cases} x = \rho\cos\varphi \\ y = \rho\sin\varphi \end{cases}

    • σ(x,y)=C\sigma(x, y) = C, CC constante : Q=∬ΣC dS=C∬ΣdS=πR2CQ = \displaystyle\iint_\Sigma C\,dS = C\iint_\Sigma dS = \pi R^2C, car ∬ΣdS\displaystyle\iint_\Sigma dS = aire du disque.

    • σ(x,y)=Cx2+y2\sigma(x, y) = C\sqrt{x^2 + y^2} →\to coordonnées polaires ⇒σ(ρ,φ)=Cρ\Rightarrow \sigma(\rho, \varphi) = C\rho ; dS=ρ dρ dφdS = \rho\,d\rho\,d\varphi :

      Q=∫02πdφ∫0RCρ2 dρ=2πCR33Q = \int_0^{2\pi} d\varphi\int_0^R C\rho^2\,d\rho = 2\pi C\frac{R^3}{3}
  3. E{r∈[0,R]θ∈[0,π]φ∈[0,2π]→{x=rsin⁡θcos⁡φy=rsin⁡θsin⁡φz=rcos⁡θE \begin{cases} r \in [0, R] \\ \theta \in [0, \pi] \\ \varphi \in [0, 2\pi] \end{cases} \to \begin{cases} x = r\sin\theta\cos\varphi \\ y = r\sin\theta\sin\varphi \\ z = r\cos\theta \end{cases}

    • ρ(x,y,z)=C\rho(x, y, z) = C, CC constante : Q=∭EC dV=C∭EdV=43πR3CQ = \displaystyle\iiint_E C\,dV = C\iiint_E dV = \frac{4}{3}\pi R^3C, car ∭EdV\displaystyle\iiint_E dV = volume de la sphère.

    • ρ(x,y,z)=Cx2+y2+z2\rho(x, y, z) = C\sqrt{x^2 + y^2 + z^2} →\to coordonnées sphériques ⇒ρ(r,θ,φ)=Cr\Rightarrow \rho(r, \theta, \varphi) = Cr ; dV=r2sin⁡θ dr dθ dφdV = r^2\sin\theta\,dr\,d\theta\,d\varphi :

      Q=∫02πdφ∫0πsin⁡θ dθ∫0RCr3 dr=2π2CR44=πCR4Q = \int_0^{2\pi} d\varphi\int_0^\pi \sin\theta\,d\theta\int_0^R Cr^3\,dr = 2\pi 2C\frac{R^4}{4} = \pi CR^4